Rezerwaty przyrody

Na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa Włoszczowa znajdują się 3 rezerwaty przyrody. Obejmują one szczególnie cenne przyrodniczo obiekty Nadleśnictwa. Rezerwaty te nie posiadają otulin. Ich łączna powierzchnia wynosi 365,89 ha, co stanowi 2,5% wszystkich gruntów Nadleśnictwa. Dwa rezerwaty są objęte ochroną czynną, natomiast jeden ścisłą. Wszelkie przewidziane w nich działania zostały zawarte w Planie Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Włoszczowa na lata 2025-2034. Są one szczegółowo rozpisane w zamieszczonej w dalszej części niniejszego rozdziału tabeli nr 111 oraz tabeli nr 205 (Zestawienie zadań z zakresu ochrony przyrody – Tabela XXIII wg IUL), znajdującej się w Załącznikach do Programu Ochrony Przyrody. Nadzór nad rezerwatami sprawuje Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach – Regionalny Konserwator Przyrody.

Parki krajobrazowe

Powstał on na mocy Uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. Wchodzi on w skład Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych. Położony jest w północno-zachodniej części województwa świętokrzyskiego oraz w południowo-wschodniej części województwa łódzkiego. Obowiązująca podstawa prawna to: Rozporządzenie Nr 87/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Przedborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Święt. Nr 156, poz. 1948).

Obszary chronionego krajobrazu

Na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa znajdują się części 3 obszarów chronionego krajobrazu. Zajmują one łącznie 11158,08 ha, co stanowi 75,7% całej powierzchni Nadleśnictwa. Nadzór nad wszystkimi obszarami chronionego krajobrazu sprawuje Marszałek Województwa Świętokrzyskiego.

Obszary Natura 2000

Sieć ekologiczna Natura 2000 jest systemem ochrony wybranych elementów przyrody przyję-tym przez Unię Europejską. Celem sieci Natura 2000 jest ochrona różnorodności biologicznej, a w szczególności określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków cennych i zagrożo-nych w skali całej Europy, które występują na terytorium krajów członkowskich Unii Euro-pejskiej. Ma ona uzupełniać krajowe systemy ochrony przyrody i dawać merytoryczne podstawy do zachowania dziedzictwa przyrodniczego w skali kontynentu.

Pomniki przyrody

Na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa znajduje się 14 pomników przyrody. Jest to 5 grup drzew (odpowiednio 39, 25, 5, 3 oraz 3 sztuki w grupach, na które składają się głównie dęby szypułkowe oraz po jednej sztuce wiązu szypułkowego i lipy drobnolistnej) oraz 9 pojedynczych sztuk (5 dębów szypułkowych, 2 jodły pospolite i 2 sosny zwyczajne). W sumie daje to liczbę 84 pomnikowych drzew. W trakcie minionego okresu gospodarczego ustanowiono 5 nowych pomników przyrody – cztery pojedyncze sztuki oraz jedną grupę drzew. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa, poza gruntami będącymi w jego zarządzie znajdują się jeszcze 4 pomniki przyrody; w tym dwie grupy liczące po cztery sztuki oraz dwa pojedyncze okazy drzew, co daje sumę 10 pomnikowych drzew. W następnej tabeli zamieszczono wykaz pomników przyrody zlokalizowanych na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa według stanu na dzień sporządzenia PUL, tj. 1 stycznia 2025 r. Wszystkie pomniki przyrody – występujące zarówno na gruntach Nadleśnictwa, jak i w jego zasięgu terytorialnym – naniesiono na mapę walorów przyrodniczo-kulturowych.

Ochrona gatunkowa

Ochrona gatunkowa dotyczy najcenniejszych, unikatowych i rzadkich przedstawicieli flory i fauny. W Polsce ochroną ścisłą objętych jest 584 gatunków roślin, 90 gatunków grzybów i 732 gatunków zwierząt. 65 proc. gatunków dzikiej flory i fauny Polski to gatunki leśne.