Wydawca treści Wydawca treści

Przedborski Park Krajobrazowy

Powstał on na mocy Uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 10 czerwca 1988 r. Wchodzi on w skład Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych. Położony jest w północno-zachodniej części województwa świętokrzyskiego oraz w południowo-wschodniej części województwa łódzkiego. Obowiązująca podstawa prawna to: Rozporządzenie Nr 87/2005 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Przedborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Święt. Nr 156, poz. 1948).

Zgodnie z obowiązującą podstawą prawną do szczególnych celów ochrony Parku należy:

  1. zachowanie cennych biocenoz z chronionymi i rzadkimi gatunkami fauny i flory;
  2. racjonalne wykorzystanie zasobów złóż kopalin;
  3. zachowanie naturalnych fragmentów ekosystemów wodnych i wodno-błotnych;
  4. zachowanie siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, w tym w szczególności muraw kserotermicznych oraz bagien
    i torfowisk;
  5. zachowanie układów i obiektów zabytkowych;
  6. preferowanie zabudowy nawiązującej do regionalnej tradycji i krajobrazu;
  7. zachowanie istniejących punktów i ciągów widokowych.

Przedborski Park Krajobrazowy nie posiada aktualnego Plan Ochrony. Ustanowiony Rozporządzeniem Nr 10/2004 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Przedborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Święt.
z 2004 r., Nr 58, poz. 947), sporządzony na okres 20 lat, wyekspirował pod koniec 2024 roku.

Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Włoszczowa na lata 2025-2034 uwzględnia w/w cele ochrony Parku oraz zakazy zawarte w jego obecnie obowiązujących podstawach prawnych.

Całkowita powierzchnia Parku wynosi 16550,10 ha, z czego 9165,10 ha znajduje się
w województwie świętokrzyskim. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Włoszczowa jest to 4180,82 ha (25,36 % powierzchni parku), zaś na gruntach Nadleśnictwa znajduje się 2211,91 ha (13,4 % jego powierzchni). Park obejmuje 15% wszystkich gruntów Nadleśnictwa.

Park posiada otulinę, która pokrywa się z Przedborskim Obszarem Chronionego Krajobrazu.

 

Przedborski Park Krajobrazowy wraz z otuliną jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w środkowej Polsce. Charakteryzuje się on dużą różnorodnością budowy geologicznej, co wpływa na zróżnicowanie pozostałych elementów środowiska. Różnorodność morfologii Parku jest wynikiem nakładania się całego szeregu procesów rzeźbotwórczych od trzeciorzędu do czasów współczesnych i wykazuje związek zarówno z czynnikami strukturalnymi – budową geologiczną i tektoniką podłoża, jak też z działalnością procesów czwartorzędowych. Występują tu obok siebie formy rzeźby o charakterze typowym dla niżu, jak też elementy rzeźby wyżynnej. Część Parku znajdująca się w zasięgu Nadleśnictwa Włoszczowa, pod względem geomorfologicznym należy do Pasma Przedborsko-Małogoskiego, Niecki Włoszczowskiej
i Wzgórz Łopuszańskich. Obszar Parku charakteryzuje się bogatą siecią hydrograficzną, tworzą ją rzeki: Pilica i jej główny dopływ Czarna Włoszczowska a także inne drobne cieki wodne. Pilica płynie tu południkowo, koryto przyjmuje charakter naturalny z licznymi przełomami.
Taki charakter Pilicy, urozmaicenie krajobrazu i duża lesistość nadaje Parkowi niezwykłą malowniczość, w związku, z czym rzeka jest atrakcyjnym szlakiem kajakowym o znaczeniu ogólnokrajowym. Ponadto występuje tu dość znaczny udział torfowisk i obszarów podmokłych, które podlegają nieustającym procesom sukcesji. Kompleksy leśne zajmują ok. 68 % powierzchni Parku. Dominują tu bory sosnowe, lecz spory udział jest również olsów (m. in. Rezerwat Oleszno) oraz borów i lasów bagiennych. Ponadto występują tu również siedliska grądowe, buczyny
i świetliste dąbrowy. Według danych z Planu Ochrony Parku, flora jest bardzo bogata i liczy 131 gatunków mchów, 36 wątrobowców, 155 porostów i 954 gatunki roślin naczyniowych. Wiele z tych gatunków podlega ochronie, m. in. orlik pospolity, wawrzynek wilczełyko, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów, buławniki czerwony i wielkokwiatowy oraz zawilec wielkokwiatowy. Najcenniejsze rejony pod względem florystycznym znajdują się m. in. w rezerwacie Oleszno, kompleksach torfowisk i wilgotnych łąk koło Żabieńca i Zagacia, murawy kserotermiczne koło Oleszna oraz wapienne wzgórze koło Gór Suchych. Również fauna rezerwatu jest bogata i stosunkowo dobrze poznana. Samych gatunków owadów stwierdzono ponad 10 tysięcy i 266 gatunków kręgowców. Teren Parku odznacza się również dużą wartością, jeśli chodzi o walory kulturowe. Oprócz zabytkowych obiektów, wpisanych do rejestru zabytków znajdują się tu również zabytki archeologiczne, z których część znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zgodnie z obowiązującą podstawą prawną do szczególnych celów ochrony Parku należy:

  1. zachowanie cennych biocenoz z chronionymi i rzadkimi gatunkami fauny i flory;
  2. racjonalne wykorzystanie zasobów złóż kopalin;
  3. zachowanie naturalnych fragmentów ekosystemów wodnych i wodno-błotnych;
  4. zachowanie siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, w tym w szczególności muraw kserotermicznych oraz bagien
    i torfowisk;
  5. zachowanie układów i obiektów zabytkowych;
  6. preferowanie zabudowy nawiązującej do regionalnej tradycji i krajobrazu;
  7. zachowanie istniejących punktów i ciągów widokowych.

Przedborski Park Krajobrazowy nie posiada aktualnego Plan Ochrony. Ustanowiony Rozporządzeniem Nr 10/2004 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Przedborskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Święt.
z 2004 r., Nr 58, poz. 947), sporządzony na okres 20 lat, wyekspirował pod koniec 2024 roku.

Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Włoszczowa na lata 2025-2034 uwzględnia w/w cele ochrony Parku oraz zakazy zawarte w jego obecnie obowiązujących podstawach prawnych.

Całkowita powierzchnia Parku wynosi 16550,10 ha, z czego 9165,10 ha znajduje się
w województwie świętokrzyskim. W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Włoszczowa jest to 4180,82 ha (25,36 % powierzchni parku), zaś na gruntach Nadleśnictwa znajduje się 2211,91 ha (13,4 % jego powierzchni). Park obejmuje 15% wszystkich gruntów Nadleśnictwa.

Park posiada otulinę, która pokrywa się z Przedborskim Obszarem Chronionego Krajobrazu.

Przedborski Park Krajobrazowy wraz z otuliną jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów w środkowej Polsce. Charakteryzuje się on dużą różnorodnością budowy geologicznej, co wpływa na zróżnicowanie pozostałych elementów środowiska. Różnorodność morfologii Parku jest wynikiem nakładania się całego szeregu procesów rzeźbotwórczych od trzeciorzędu do czasów współczesnych i wykazuje związek zarówno z czynnikami strukturalnymi – budową geologiczną i tektoniką podłoża, jak też z działalnością procesów czwartorzędowych. Występują tu obok siebie formy rzeźby o charakterze typowym dla niżu, jak też elementy rzeźby wyżynnej. Część Parku znajdująca się w zasięgu Nadleśnictwa Włoszczowa, pod względem geomorfologicznym należy do Pasma Przedborsko-Małogoskiego, Niecki Włoszczowskiej
i Wzgórz Łopuszańskich. Obszar Parku charakteryzuje się bogatą siecią hydrograficzną, tworzą ją rzeki: Pilica i jej główny dopływ Czarna Włoszczowska a także inne drobne cieki wodne. Pilica płynie tu południkowo, koryto przyjmuje charakter naturalny z licznymi przełomami.
Taki charakter Pilicy, urozmaicenie krajobrazu i duża lesistość nadaje Parkowi niezwykłą malowniczość, w związku, z czym rzeka jest atrakcyjnym szlakiem kajakowym o znaczeniu ogólnokrajowym. Ponadto występuje tu dość znaczny udział torfowisk i obszarów podmokłych, które podlegają nieustającym procesom sukcesji. Kompleksy leśne zajmują ok. 68 % powierzchni Parku. Dominują tu bory sosnowe, lecz spory udział jest również olsów (m. in. Rezerwat Oleszno) oraz borów i lasów bagiennych. Ponadto występują tu również siedliska grądowe, buczyny
i świetliste dąbrowy. Według danych z Planu Ochrony Parku, flora jest bardzo bogata i liczy 131 gatunków mchów, 36 wątrobowców, 155 porostów i 954 gatunki roślin naczyniowych. Wiele z tych gatunków podlega ochronie, m. in. orlik pospolity, wawrzynek wilczełyko, rosiczka okrągłolistna, lilia złotogłów, buławniki czerwony i wielkokwiatowy oraz zawilec wielkokwiatowy. Najcenniejsze rejony pod względem florystycznym znajdują się m. in. w rezerwacie Oleszno, kompleksach torfowisk i wilgotnych łąk koło Żabieńca i Zagacia, murawy kserotermiczne koło Oleszna oraz wapienne wzgórze koło Gór Suchych. Również fauna rezerwatu jest bogata i stosunkowo dobrze poznana. Samych gatunków owadów stwierdzono ponad 10 tysięcy i 266 gatunków kręgowców. Teren Parku odznacza się również dużą wartością, jeśli chodzi o walory kulturowe. Oprócz zabytkowych obiektów, wpisanych do rejestru zabytków znajdują się tu również zabytki archeologiczne, z których część znajduje się na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa.