Owady i mięczaki

Owady stanowią najliczniejszą, a zarazem najmniej zbadaną gromadą zwierząt. Na podstawie dostępnych danych na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa stwierdzono występowanie co najmniej 22 gatunków chronionych owadów. Ponadto niektóre biegacze, tęczniki i trzmiele oznaczono do rodzaju, dlatego liczba ta może być większa. 8 gatunków znajduje się w załącznikach II i IV Dyrektywy Siedliskowej. Spośród nich jednak tylko pachnica dębowa i jelonek rogacz są związane ze środowiskiem stricte leśnym, dlatego powinny być przedmiotem szczególnej uwagi. 14 gatunków znajduje się na Polskiej Czerwonej Liście Zwierząt. Na gruntach Nadleśnictwa stwierdzono także występowanie 6 gatunków chronionych mięczaków (5 znajduje się w załącznikach II i IV Dyrektywy Siedliskowej).

Płazy

Na podstawie zgromadzonych danych w poniższej tabeli zamieszczono 12 gatunków płazów chronionych występujących na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa. 8 gatunków znajduje się w załączniku IV Dyrektywy Siedliskowej. 5 gatunków znajduje się na Polskiej Czerwonej Liście Zwierząt.

Gady

Na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa stwierdzono występowanie 5 gatunków chronionych gadów. Jeden z nich jest wpisany do IV załącznika Dyrektywy Siedliskowej. Ogólnie są to gatunki często spotykane w całym kraju i nie wymagają podjęcia specjalnych działań. Ponadto według poprzedniej edycji POP, na gruntach Nadleśnictwa występował również rzadki i wpisany do Polskiej Czerwonej Listy Zwierząt Gniewosz plamisty. Są to dane pochodzące ze starego planu ochrony rezerwatu „Ługi”. Jednak nowsze opracowania (Wojdan D., Jurek A. 2009. ”Herpetofauna Rezerwatu Ługi”) nie potwierdzają jego obecności.

Ptaki

       Zebrane dane pozwoliły stwierdzić, że na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa zaobserwowano 142 gatunki ptaków, spośród których 136 podlega prawnej ochronie, zaś pozostałych 6 znajduje się na liście zwierząt łownych. 12 gatunków według Czerwonej listy ptaków Polski (wydanej przez OTOP w 2020 r.) są w różnym stopniu zagrożone wyginięciem lub bliskie zagrożenia. 24 gatunki znajdują się w załączniku I Dyrektywy 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (tzw. „Dyrektywie Ptasiej”). Duża część gatunków nie jest związana ze środowiskiem leśnym i w zasadzie (poza wyjątkowymi, sporadycznymi przypadkami) w nim nie występuje. Pewna grupa zasiedla w zasadzie tylko dolinę Pilicy. W terenie Nadleśnictwa Włoszczowa ustanowiono dwie strefy ochrony okresowej i całorocznej bielika (Haliaeetus albicilla) – jego gniazda znajdują się w Leśnictwie Lasocin oraz Leśnictwie Podlipie. Zasadniczo wszystkie gatunki ptaków stanowią rodzimy element awifauny krajowej, choć niektóre z nich są jedynie ptakami przelotnymi lub zimującymi. Wyjątkiem jest tu tylko bażant, który został introdukowany. Ptaki są dobrym wskaźnikiem stanu ekosystemów oraz różnorodności biologicznej, a ich duża liczebność świadczy o dobrej kondycji całej przyrody. Niemal we wszystkich przypadkach dokładność posiadanych danych nie pozwalała na stwierdzenie konkretnych lokalizacji występowania gatunku. Konieczne są dalsze prace inwentaryzacyjne zwłaszcza gatunków wymagających ochrony strefowej, aby w przypadku stwierdzenia konkretnego miejsca występowania można było wyznaczyć strefy ochronne.

Ssaki

       Zebrane na potrzeby niniejszego opracowania informacje pozwalają stwierdzić występowanie na gruntach Nadleśnictwa Włoszczowa 30 gatunków chronionych ssaków. Niektóre gatunki umieszczono w poniższym wykazie na podstawie poprzedniej edycji POP, dlatego informacje o ich występowaniu wymagają weryfikacji terenowej i uaktualnienia. Spośród wymienionych ssaków 19 gatunków znajduje się w Załączniku IV Dyrektywy Siedliskowej a 6 w Załączniku II. 5 gatunków znajduje się na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Nietoperze wymagają utworzenia stref ochronnych, dlatego powinny podlegać szczególnej obserwacji pod kątem zlokalizowania miejsc rozrodu lub zimowania.