Wydawca treści
Rezerwaty Przyrody
Na gruntach będących w zarządzie Nadleśnictwa Włoszczowa znajdują się 3 rezerwaty przyrody. Obejmują one szczególnie cenne przyrodniczo obiekty Nadleśnictwa. Rezerwaty te nie posiadają otulin. Ich łączna powierzchnia wynosi 365,89 ha, co stanowi 2,5% wszystkich gruntów Nadleśnictwa. Dwa rezerwaty są objęte ochroną czynną, natomiast jeden ścisłą. Wszelkie przewidziane w nich działania zostały zawarte w Planie Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Włoszczowa na lata 2025-2034. Są one szczegółowo rozpisane w zamieszczonej w dalszej części niniejszego rozdziału tabeli nr 111 oraz tabeli nr 205 (Zestawienie zadań z zakresu ochrony przyrody – Tabela XXIII wg IUL), znajdującej się w Załącznikach do Programu Ochrony Przyrody. Nadzór nad rezerwatami sprawuje Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach – Regionalny Konserwator Przyrody.
Rezerwat „Oleszno”
Rezerwat Oleszno powstał na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 10 grudnia 1970 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1971 r. Nr 1 poz. 2). Obecnie obowiązującą podstawą prawną jego istnienia jest Rozporządzenie Nr 21/2006 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 listopada 2006 r. w sprawie rezerwatu przyrody Oleszno (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2006 r., nr 281, poz. 3244) wraz z Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 18 maja 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie rezerwatu przyrody Oleszno (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2017 r. poz. 1778). W PUL przyjęto powierzchnię
i granicę zgodną z najnowszym Zarządzeniem.
Rezerwat posiada obowiązujący Plan Ochrony, Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Oleszno” (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2017 r., poz. 1783). Zgodnie z nim nie przewidziano tam żadnych działań, przyjmując zasadę ochrony biernej jako najbardziej właściwą dla tego typu środowiska przyrodniczego.
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie rozległego kompleksu bagiennych lasów mieszanych (z dominującą rolą olszy czarnej), o naturalnym charakterze. Rezerwat Oleszmo zajmuje 13 oddziałów leśnych na terenie leśnictw Lasocin, Zabrody i Wola Świdzińska. Drzewostany występujące na terenie rezerwatu mają charakter głównie podtopionych i wilgotnych olsów i olsów jesionowych, w których składzie dominuje zdecydowanie olsza czarna z domieszkami takich gatunków jak brzoza, jesion, dąb oraz świerk. W niektórych miejscach olsza całkiem dobrze odnawia się poprzez odrośle a gdzieniegdzie tworzy się gęsta roślinność szuwarowa. Małymi fragmentami obecne są również lasy o charakterze grądowym ze sporym udziałem dębów, grabu, jodły, sosny i domieszek innych gatunków drzew oraz kilka wydzieleń
z sosną jako gatunkiem panującym. Flora roślin naczyniowych oraz mszaków jest stosunkowo bogata i dobrze poznana. Swoje stanowiska mają tu takie gatunki chronione jak wawrzynek wilczełyko, podkolan biały, podrzeń żebrowiec a także różne gatunki mchów: torfowców, bielistka siwa, miechera spłaszczona oraz porosty i wątrobowce: m. in. biczyca trójwrębna, skosatka zanokcicowata oraz mąkla tarniowa. Ponadto występują tu również gatunki nie objęte ochroną ale rzadkie i unikalne w skali regionu: rośliny naczyniowe- liczydło górskie, wiechlina odległokłosa oraz porosty- chrobotek darenkowaty, kropnica nikła, k. żóława, literak właściwy, ochrost zielonkawy, o. pyszny, otwornica szkarłatna, o. uwieńczona, o. żółtawa, pismaczek rudawy, plamica ponura, p. filcowata, plamiec jasny, pałecznik brązowy, p. jasny, p. skupiony. Teren rezerwatu, ze względu na jego charakterystykę nie jest dostępny dla ruchu turystycznego.
Plan Ochrony tego rezerwatu nie przewiduje żadnych działań ochronnych, ograniczając się jedynie do monitoringu siedlisk przyrodniczych i usuwania bezpośrednich zagrożeń dla ludzi. Zachodzące na terenie rezerwatu naturalne procesy przyrodnicze, związane ze zmianami stosunków wodnych oraz cyklami życiowymi drzewostanów i wydzielaniem się martwego drewna zapewnią ciągłość ekologiczną w tym miejscu.
Rezerwat „Ewelinów”
Rezerwat Ewelinów powstał na mocy Rozporządzenia Nr 14/2006 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2006 r., nr 193, poz. 2199). Obecnie obowiązującą podstawą prawną jego istnienia jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 20 września
2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rezerwatu przyrody Ewelinów (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2017 r. poz. 2894). Jego granice oraz powierzchnię przyjęto zgodnie z danymi zawartymi w Zarządzeniu.
Rezerwat posiada obowiązujący plan ochrony, ustanowiony Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 18 czerwca 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Ewelinów” (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2015 r., poz. 1932). Przewidziane w PUL działania w rezerwacie przyjęto zgodnie z obowiązującym planem ochrony. Zostały one zawarte w tabeli 111 oraz tabeli 205, znajdującej się w Załącznikach.
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie rzadkich i chronionych gatunków roślin naczyniowych na terenie krajobrazu leśnego z wychodniami skał wapiennych. Rezerwat ten zajmuje dwa wydzielenia (26 d, f) na terenie leśnictwa Lasocin. Obszar ten od zachodu
i południowego zachodu sąsiaduje z terenami użytkowanymi przez człowieka, takimi jak pola uprawne czy łąki kośne, które występują w mozaice z nieużytkami i zadrzewieniami. Z kolei od północy, wschodu i południowego wschodu rozciąga się rozległy kompleks borów sosnowych. Drzewostany budujące ten rezerwat to siedliska o charakterze grądu środkowoeuropejskiego
i subkontynentalnego. Można tu wyróżnić poszczególne warstwy drzewostanów. Najwyższe piętro (V klasa wieku wzwyż) jest budowane głównie przez brzozę, sosnę, dęby i jodłę wraz
z domieszkami takich gatunków jak grab, buk, jawor i klon pospolity. Warstwa drugiego piętra jest zdominowana przez jodłę i buka w III klasie wieku wraz z domieszką grabu, dębu i brzozy. Ponadto obficie występue warstwa podrostu i podszytu, zbudowana głównie z jodły i buka, ale także klonu, dębu i grabu. Na terenie rezerwatu występuje też dość znaczne bogactwo roślin naczyniowych. Swoje stanowiska mają tu m. in. buławnik wielkokwiatowy, buławnik czerwony, wawrzynek wilczełyko, bodziszek leśny, lilia złotogłów, cis pospolity, miodownik melisowaty, orlik pospolity czy podkolan biały. Ponadto swoje stanowisko ma tu rzadki gatunek wątrobowca: parzoch szerokolistny a także rzadkie w skali regionu pajęcznica gałęzista i fiołek przedziwny. Rezerwat ten nie jest narażony na presję turystyczną.
Plan ochrony tego rezerwatu przewiduje wykonywanie zadań ochronnych, mających charakter zabiegów pielęgnacyjnych. Będą one polegały na rozrzedzaniu nadmiernie gęstych partii podszytu i podrostu, mających na celu polepszenie warunków świetlnych dla roślin zielnych,
a także zabiegi w górnych partiach drzewostanu regulujące jego skład.
Rezerwat „Ługi”
Rezerwat Ługi powstał na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego
z dnia 21 września 1981 r. w sprawie uznania za rezerwaty przyrody (M.P. z 1981 r. Nr 26 poz. 231). Obecnie obowiązującą podstawą prawną jego istnienia jest Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 20 września 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody Ługi (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2017 r. poz. 2912). Powierzchnię i granicę rezerwatu
w PUL przyjęto zgodnie z tym Zarządzeniem.
Rezerwat nie posiada obowiązującego planu ochrony, jest on w trakcie sporządzania.
Jest to rezerwat faunistyczny i jego celem ochrony jest zachowanie miejsc lęgowych wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem wodno-bagiennym i leśnym. Rezerwat obejmuje zarastający zbiornik wodny wraz z otaczającym go borem sosnowym. Położony jest na terenie leśnictwa Kurzelów. Na jego terenie stwierdzono występowanie wielu gatunków ptaków zasiedlających ekosystemy wodno-błotne, m. in. kszyk, żuraw, batalion czy krwawodziób. Ponadto swoje stanowiska ma tu wiele chronionych gatunków roślin naczyniowych i mszaków. Na szczególne wyróżnienie zasługują tu rosiczka okrągłolistna, grzybienie północne, g. białe, bobrek trójlistkowy czy różne gatunki mchów torfowców.
